Inschepen en Ontschepen op een Cruise met een Rolstoel

Van alle momenten tijdens een cruise zijn inschepen en ontschepen de twee die de meeste vragen oproepen. Logisch, want het zijn de momenten waarop je van je vertrouwde omgeving overstapt naar het schip, en andersom. Vooral voor reizigers met een rolstoel of scootmobiel maakt een goede voorbereiding hier het verschil tussen een ontspannen start of einde van de reis en onnodige stress. In dit artikel neem ik je mee door beide processen, met de aandachtspunten die ik uit ervaring ken.

Aankomst bij de terminal

De meeste cruiseterminals zijn zo ingericht dat je met de auto, taxi of touringcar vlak bij de ingang kunt uitstappen. Bij grotere terminals, zoals in Rotterdam of Amsterdam, is er een aparte drop-off zone met een korte, vlakke route naar binnen. Rolstoelgebruikers en mensen die slecht ter been zijn, mogen bij vrijwel elke rederij eerder inchecken dan de rest van de passagiers. Dit voorkomt dat je in een lange rij moet wachten en geeft de bemanning de tijd om je rustig te helpen bij het invullen van de gezondheidsverklaring en het ophalen van je scheepspas.

Het is verstandig om dit vooraf te regelen. Bij de meeste rederijen kun je bij het boeken of tijdens de online check-in aangeven dat je een mobiliteitsbeperking hebt, zodat de terminal en het schip hierop voorbereid zijn. Neem daarnaast altijd een kopie van eventuele hulpmiddelen specificaties mee, zeker als je scootmobiel op batterijen werkt, want sommige rederijen vragen naar het type en vermogen van de accu.

Wat mij betreft loont het ook om vooraf goed te kijken naar de openingstijd van de terminal, want die verschilt per rederij en zelfs per afvaart. Bij de Hurtigruten-terminal in Bergen bijvoorbeeld, gaat de deur voor de twaalfdaagse Coastal Express tussen Bergen en Kirkenes pas om 13:00 open, terwijl diezelfde terminal voor de Svalbard Line, die om 14:30 vertrekt, al vanaf 10:30 open is voor de check-in. Twee afvaarten vanaf dezelfde plek, met een volledig andere tijdlijn. Ga er dus nooit vanuit dat de openingstijd die je bij de ene reis hebt gezien, ook voor de volgende geldt, en check dit per boeking opnieuw.

Aan boord gaan

Zodra je bent ingecheckt, loop je via een gangway naar het schip. De helling van deze gangway varieert sterk en hangt af van het getij en het type terminal. Bij vloed kan de helling minimaal zijn, bij eb soms aanzienlijk steiler. Bemanningsleden staan standaard klaar om te helpen, maar het is goed om te weten dat dit onderdeel van het proces niet altijd te voorspellen is. Bij twijfel vraag ik altijd vooraf aan de rederij hoe de situatie in de specifieke thuishaven doorgaans is.

Sommige terminals lossen dit hoogteverschil op een heel praktische manier op. Op Jektevik, de Hurtigruten-terminal in Bergen, is bijvoorbeeld een lift aanwezig waarmee je naar de eerste verdieping gaat, waar zich de guest lounge bevindt. Het inschepen vindt vanuit die lounge plaats, zodat je niet zelf een steile helling of trap hoeft te overbruggen om bij het instapmoment te komen. Dit soort oplossingen zie ik steeds vaker, en het is precies het soort detail waar ik naar vraag als een terminal me nog onbekend is.

Eenmaal aan boord word je meestal opgevangen door een gastvrijheidsmedewerker die je naar je hut begeleidt of je wegwijs maakt terwijl de bagage wordt bezorgd. Dit is ook het moment om te controleren of de hut daadwerkelijk is ingericht zoals gereserveerd, denk aan een roll-in douche, voldoende draaicirkel en een verlaagd bed indien nodig. Kloppen deze zaken niet, meld dit dan meteen bij de guest services, zodat er nog tijdens de reis kan worden bijgestuurd.

Ontschepen aan het einde van de reis

Het ontschepen verloopt in de praktijk vaak gestructureerder dan het inschepen, omdat rederijen werken met tijdsloten per dek of per groep. Reizigers met een mobiliteitsbeperking krijgen doorgaans voorrang en mogen als een van de eerste groepen van boord, om te voorkomen dat ze tussen grote aantallen koffers en drukte terechtkomen. Dit wordt meestal de avond ervoor al met je besproken door de hutsteward of via een briefje op de hut.

Net als bij het inschepen speelt het getij een rol in de helling van de gangway. Bij een vroege ochtend ontscheping kan dit anders zijn dan bij het inchecken een week eerder. Bemanningsleden zijn hierop getraind en staan standaard klaar met extra ondersteuning waar nodig.

Bij het verlaten van de terminal is het prettig om vooraf te weten of er rolstoeltoegankelijk vervoer beschikbaar is, zoals een aangepaste taxi of shuttle. In veel havensteden is dit goed geregeld, maar het loont om dit al bij het boeken van je reis mee te nemen in de planning, zeker als je aansluitend nog een vlucht hebt.

In je eigen tempo aan boord gaan

Net zoals bij ontschepen geldt ook bij inschepen dat je tegenwoordig lang niet altijd meer vastzit aan een strak tijdslot. De meeste rederijen werken weliswaar met een online check-in waarbij je een aankomsttijd reserveert, maar dat tijdslot is bedoeld om de drukte in de terminal te spreiden, niet om je te dwingen precies op dat moment aanwezig te zijn. In de praktijk kun je vaak ook eerder of later komen dan de tijd die je hebt geboekt, zolang je binnen de openingstijden van de terminal blijft. Voor reizigers die liever niet tussen een grote groep mensen staan te wachten, of voor wie het prettiger is om de ochtend rustig te beginnen, is dat een fijne vrijheid.

Zelf raad ik reizigers met een mobiliteitsbeperking altijd aan om, ondanks die flexibiliteit, toch gebruik te maken van de mogelijkheid tot voorrang bij het inchecken. Dit is geen verplichting maar een optie, en die twee laten zich prima combineren. Je kiest zelf op welk moment van de dag je naar de terminal komt, en zodra je daar bent, word je met voorrang geholpen zodat je niet onnodig lang in een rij staat. Kom je liever wat later op de dag, als de grootste instroom van passagiers al achter de rug is, dan is de terminal vaak ook rustiger en de wachttijd bij de beveiligingscontrole korter.

Hetzelfde geldt eigenlijk voor het moment waarop je daadwerkelijk aan boord stapt. Er is geen enkele reden om vroeg in de rij te gaan staan als je liever nog rustig ontbijt of inpakt voordat je vertrekt. De hut is meestal pas na het vertrek van het schip klaar voor gebruik, dus of je nu als een van de eersten aan boord bent of ergens in de loop van de middag, je hebt in de praktijk evenveel tijd om het schip te verkennen voordat het echt vertrekt. Wie liever niet meteen in de drukte van het welkomstmoment aan boord staat, kan er dus prima voor kiezen om wat later te komen en direct door te lopen naar het buffet voor een rustige lunch, terwijl de meeste andere passagiers nog aan het inchecken zijn.

In je eigen tempo van boord

Wat mij betreft is een van de fijnste ontwikkelingen van de afgelopen jaren dat je bij steeds meer rederijen niet meer verplicht bent om in een vastgesteld tijdslot van boord te gaan. Reis je licht, met relatief compacte bagage die je zelf kunt dragen of op je rolstoel of scootmobiel kunt meenemen, dan mag je bij een aantal maatschappijen zelfstandig ontschepen zodra het schip is vrijgegeven. Voor mij als aanbieder van toegankelijke cruises is dit een welkome verandering, want het betekent dat je zelf bepaalt wanneer je van boord gaat in plaats van te wachten tot jouw dek of groep wordt omgeroepen. Wie liever niet in de drukte van een volle lounge zit te wachten, kan zo op een rustiger moment vertrekken.

Voor de bagage die je wel incheckt, geldt dat deze in de terminal op kleur gesorteerd wordt neergezet, gekoppeld aan het label dat je aan het begin van de reis om je koffer hebt gedaan. Dat maakt het overzichtelijk, ook als je zelf wat minder mobiel door de terminal beweegt en niet tussen alle koffers hoeft te zoeken.

Een tip die ik zelf graag meegeef, gaat over het ontbijt op de ochtend van ontscheping. De meeste passagiers stromen dan in een kort tijdsbestek massaal naar het buffetrestaurant, wat juist op een dag waarop je toch al moet plannen rond hulp bij het van boord gaan extra onrustig kan zijn. Ontbijten in het hoofdrestaurant met bediening aan tafel is dan een stuk rustiger, en je hebt gewoon de tijd om nog even na te genieten voordat je richting de gangway gaat.

Heb je pas in de avond een vlucht terug, dan hoef je niet de hele dag met je bagage in de terminal te wachten. Een excursie die eindigt bij de luchthaven is dan ideaal, want je koffers gaan gewoon mee in de bus en jij geniet nog van een laatste stukje bestemming voordat je inchecken moet. Wie liever helemaal niet gehaast wil zijn, kan er ook voor kiezen om een dag of twee langer te blijven op de plek van ontscheping, of een dagkamer in een hotel te boeken om rustig te douchen en op adem te komen voordat de terugreis begint. Voor mij is dit precies het soort keuzevrijheid die een cruise, en zeker ontschepen, een stuk prettiger maakt.

Mijn advies

Zowel inschepen als ontschepen draaien in de kern om dezelfde twee dingen: vroegtijdig communiceren wat je nodig hebt, en rekening houden met factoren zoals getij en drukte die je zelf niet kunt sturen. De rederijen die ik ken hebben deze processen goed op orde, maar het is aan jou om ervoor te zorgen dat zij weten wat ze voor jou kunnen betekenen. Een paar minuten extra aandacht bij het boeken bespaart je aan de kade vaak veel tijd en onzekerheid.

Rollend de wereld over, met je hoofd erbij. Wil je hulp bij het plannen van een toegankelijke cruise, van instappen tot ontschepen? Kijk dan eens op doe-reizen.nl of neem contact met ons op.